Кейде адам бір күнде күйреп кеткендей көрінеді. Кеше ғана күліп жүрген, жұмысына барып жүрген, балаларын мектепке апарып жүрген жан бүгін төсектен тұруға шамасы жетпей қалады. Бірақ шын мәнінде депрессия бір күнде келмейді. Ол үнсіз жиналады.
Алдымен адам шаршайды. Сосын шаршауды қалыпты жағдай деп қабылдайды. Кейін өзіне уақыт бөлуді қояды. Одан кейін өмірден ләззат алуды ұмытады. Бір күні айналасына қарап отырып, бұрын қуантқан дүниелердің ешқайсысы көңілін қозғамайтынын аңғарады.
Бүгінгі қоғамда күйзеліс туралы көп айтылады. Бірақ оны болдырмау туралы әңгіме аз. Әсіресе біздің ортада.
Біз шаршауды еңбекқорлықтың белгісі деп қабылдаймыз. Ұйқысыз жүруді жауапкершілікпен шатастырамыз. Өз мәселесін іште сақтайтын адамды сабырлы деп бағалаймыз. Ал көмек сұраған жанды әлсіз көреміз. Сондықтан көп адам өз жағдайын соңына дейін мойындамайды.
Психологтардың айтуынша, депрессияға ұшыраған адамдардың басым бөлігі оған дейін ұзақ уақыт бойы эмоционалдық қажуды бастан өткереді. Олар жұмыс істейді, күледі, сөйлеседі. Бірақ ішкі әлемінде баяу сөну процесі жүріп жатады.
Депрессиядан сақтанудың ең қарапайым жолы – өз жағдайыңды уақытында байқау.
Егер бұрын жақсы көрген ісіңіз қызықсыз болып қалса, үнемі шаршаңқы жүрсеңіз, ұйқыңыз бұзылса немесе айналадағы адамдардан алыстай бастасаңыз, мұны жай ғана мінез өзгерісі деп қабылдамаған жөн.
Адам ағзасы ауырғанда дене қызуын көтереді. Жан дүниесі қажығанда да белгі береді. Мәселе – сол белгіні елемей қоюда.
Мамандар күнделікті өмірдегі бірнеше қарапайым әдеттің психикалық саулықты сақтауға көмектесетінін айтады. Толыққанды ұйқы, тұрақты қозғалыс, жақын адамдармен қарым-қатынас және әлеуметтік желіден мезгіл-мезгіл алыстау – ең тиімді тәсілдердің қатарында.
Бірақ ең маңыздысы – адамның өзіне деген қатынасы.
Біз көбіне өзгелерге жанашырмыз. Ал өзімізге келгенде аяусызбыз. Қателігімізді кешірмейміз. Шаршағанымызды мойындамаймыз. Үнемі күшті болуға тырысамыз.
Алайда адамның әлсіреуі – әлсіздік емес. Бұл тірі екенінің белгісі.
Қоғамда депрессия көбіне жеке адамның мәселесі ретінде қарастырылады. Шын мәнінде бұл – өмір сүру қарқынының, еңбек мәдениетінің, әлеуметтік қысымның және жалғыздықтың көрінісі.
Сондықтан депрессияның алдын алу тек психологтың кабинетінен басталмайды. Ол әр адамның өзіне құлақ асуынан басталады.
Кейде өмірді өзгерту үшін үлкен шешім қажет емес. Бір күн ертерек ұйықтау, жақыныңа хабарласу, серуенге шығу немесе көмек сұрау жеткілікті болуы мүмкін.
Өйткені адам көбіне бір күнде күйремейді. Бірақ бір күнде өзіне қайта оралуы мүмкін.
Депрессиядан шығудың жолы бар ма?
Депрессияға түскен адамға «бәрі жақсы болады» деген сөздің өзі кейде бос жұбату сияқты естіледі. Өйткені оның мәселесі көңіл күйдің уақытша бұзылуында емес. Мәселе — өмірге деген күштің сарқылуында.
Алайда ең қиын күйдің өзінен шығатын жол бар.
Ең алдымен, адам өз жағдайын мойындауы керек. Көпшілік депрессияны әлсіздік деп қабылдайды. Сондықтан соңына дейін жасырып жүреді. Ал мойындау — жеңіліс емес, емделудің алғашқы қадамы.
Екіншіден, жалғыз қалмау маңызды. Қиналған кезде адам көбіне өзін қоғамнан оқшаулайды. Бірақ дәл сондай сәтте жақын адамдармен сөйлесу, ішкі күйді бөлісу жанға демеу болады. Кейде бір шынайы әңгіме бірнеше күндік үнсіздіктен әлдеқайда пайдалы.
Үшіншіден, күн тәртібін сақтау қажет. Депрессия адамның ұйқысын, тамақтануын, қозғалысын бұзады. Сондықтан қарапайым дүниелердің өзі маңызды: уақытында ұйықтау, таза ауада серуендеу, денені қозғалысқа келтіру. Бұл ұсақ нәрсе болып көрінгенімен, адамның психикалық жағдайына тікелей әсер етеді.
Төртіншіден, қажет болса маман көмегіне жүгінуден қорықпау керек. Психологқа немесе психотерапевтке қаралу — әлсіздіктің емес, жауапкершіліктің белгісі. Қалай денедегі ауруды дәрігер емдесе, жан жарасын да маманның көмегімен жеңілдетуге болады.
Үнсіз қалмау керек
Депрессия — адамның еркінің әлсіздігінен пайда болатын құбылыс емес. Ол кез келген адамның басынан өтуі мүмкін жағдай. Сондықтан мұндай күйдегі жанға ақыл айтудан бұрын, оны тыңдай білу маңызды.
Бәлкім, біздің қоғамға дәл қазір мықты адамдардан гөрі бір-біріне құлақ аса алатын адамдар көбірек қажет шығар.
Өйткені кейде адамның өмірін үлкен өзгеріс емес, бір ауыз жылы сөз, уақытылы көрсетілген қолдау немесе «мен сені тыңдауға дайынмын» деген қарапайым сөйлем сақтап қалуы мүмкін.
Post Comment