Түркілерді біріктірген башқұрт әні

Бірнеше күн бұрын Қазақстанның әлеуметтік желілерінде Ay Yola орындаған Homay әні танымал бола бастады. Айтқандай, бұл ән қазақ тілінде емес, Башқұрт тілінде. Ay Yola тобының Homay әні 14 наурызда тікелей эфирлерге шықты. Осы уақытта оны 800 мыңнан астам адам тыңдаған. Мысалы, Яндекс.Музыкада Ay Yola жобасының ай сайынғы тыңдаулары 47 мыңға жетті, бұл өткен айдан 45 000 тыңдау көп. Ай Yola-ның YouTube-те ресми ролигі 150 мыңнан астам рет қаралған. Ал әуесқой клип, шортс видеосы жарияланған сәтте 640 мыңнан астам қаралым жинаған! Бұған қоса, әннің алғашқы куплетімен бірнеше мыңдаған тизерлер әлеуметтік желіде тарап кетті.

Ән Башқұрт тілінде болғанымен, екі бейнеге жазылған пікірлерге қарап, әсіресе Homay әні қазақ тыңдармандарының жүрегінен орын тапқанын байқауға болады. Роликтер астындағы «Қазақстаннан сәлем!» деген секілді мақтаулы пікірлерді, бәлкім, Башқұртстаннан келгендерден көбірек көруге болады.

Хомай немесе Хумай — бұл Башқұрттың «Урал-Батыр» эпосындағы мифтік құс аты.

«Башқұрттың «Урал-Батыр» және «Ақбузат» эпостарында Хумай — бұл Құс патшасы Самрау мен Күн қызынан туған, аққудай қыз бала, аспаннан шыққан сұлу», — деп жазылған уикипедияда.

Мұндай мифтік кейіпкер басқа түркі халықтарында да бар. Әсіресе, Орталық Азия елдерінде, соның ішінде қазақтарда. Өзбекстанда Хума құсы, Башқұрттың Хумайына ұқсас, ел гербінде бейнеленген. Қарапайым тілмен айтқанда, Хумай — бұл түрік халықтарының бақ құсы. Сондықтан ол туралы әннің түркі тілдес халықтарға әсер етуі таңқаларлық емес.

Homay — бұл Ay Yola жобасының алғашқы әні емес. Ақпан айында уфалық музыканттар Batyr атты тректі шығарды, бірақ ол әлдеқайда аз тыңдалды. Мысалы, жобаның ресми YouTube парақшасында оған тек 32 мың қаралым болды. Ay Yola жобасы жақында құрылды. ВКонтакте парақшасы тек 2025 жылдың қаңтар айында тіркелген.

«Ay Yola — бұл «Урал-Батыр» эпосынан шабыт алған музыкалық жоба. Біз ата-бабаларымыздың дәстүрлерін қазіргі заманның музыкалық стильдерімен біріктіріп, көне әңгімелерді жаңаша форматта айтып береміз», — делінген жобаның сипаттамасында.

Ay Yola Башқұртстанның супертобы ретінде танылуы мүмкін, себебі оған тек Башқұртстанда ғана емес, басқа да жерлерде танымал музыканттар кірген.

Ұзын қара шашты әнші — Адель Шаихитдинова. Әдетте ол музыкалық жобада әкесі Руслан Шаихитдиновпен бірге өнер көрсетеді. Бұған дейін әке мен қызы Musume атты электронды жобаны таныстырған. Мысалы, ол Ресейдің ТНТ арнасындағы «Песни» шоуында танымал болды. Руслан Шаихитдинов сондай-ақ «Руслан Север» деген лақап атпен танымал. Башқұртстанда оны көптеген жылдар бойы танитын DJ ретінде біледі.

Айтпақшы, Адель бір сұхбатында әкесі оның музыкамен айналысуына қарсы болғанын айтқан. Бірақ ақыры ата-анасы музыкалық білім алуына рұқсат берген. Және осының арқасында біз Homay әнін ести алдық.

Ay Yola жобасының үшінші қатысушысы — Ринат Рамазанов. Әуесқой клипте ол мұрынды сақалмен, бубен мен курай — Башқұрттың қамыс флейтасымен бейнеленген. Рамазанов Қазақстан аудиториясына «Argymak» фолк-рок тобының мүшесі ретінде танымал. Бұл топ бірнеше жыл бұрын Алматыда «The Spirit of Tengri» фестивалінде өнер көрсеткен. Ол Башқұртстан Республикасының еңбек сіңірген артисі. Соңғы жылдары Ринат Рамазанов бизнес-коуч және маркетплейстердегі дүкендерді алға жылжыту бойынша стартаптың ұйымдастырушысы ретінде де танымал. Жалпы, ол көпқырлы тұлға.

Айтпақшы, Ay Yola бірінші халықаралық концертін жасамақ. Ол Алматыда мамыр айында өтеді.